Kwaliteitsindicatoren in een woonzorgcentrum: meten, registreren en verbeteren
Welke indicatoren het VIKZ in woonzorgcentra meet, en hoe de meting verandert met BelRAI LTCF. Waar de resultaten verschijnen, en hoe je van een cijfer naar een verbeteractie gaat.
Voor directie, kwaliteitscoördinatoren, hoofdverpleegkundigen en BelRAI-coördinatoren van woonzorgcentra in Vlaanderen. Versie 1.0, 22 september 2026.
Probeer het hier · werkt in je browser
Draai het wiel voor één indicator
Een resultaat dat in een map verdwijnt, verandert niets. Kies een indicator en volg hem rond: van de meting tot een verbetering die blijft.
Doorligwonden
Meten
stap 1 van 6
Het VIKZ noemt indicatoren signaalwijzers: ze zetten aan tot grondigere evaluatie en verbeteracties. De driejaarlijkse zelfevaluatie voor je erkenning vraagt dezelfde stappen: gegevens verzamelen, doelen stellen, een stappenplan met tijdspad, evalueren en bijsturen. De vier stappen hieronder zijn een goede praktijk, geen voorgeschreven methode.
Doorligwonden · stap 1
Meten: wat er gemeten wordt, en hoe
Wat er gemeten wordt
Het aandeel bewoners dat op een vaste meetdag een doorligwonde heeft van categorie 2, 3, 4 of onbepaald. Een tweede cijfer telt alleen de wonden die in het woonzorgcentrum zelf ontstonden. In 2023 was de meetdag 24 april, in 2026 volgt een meting op basis van BelRAI.
Hoe het gemeten wordt
Woonzorgcentra registreerden de woonzorgindicatoren jarenlang zelf, sinds 2016 allemaal verplicht. Die zelfregistratie wordt verlaten: volgens Zorgkwaliteit.be gebeuren de metingen vanaf 2025 op basis van de BelRAI LTCF-inschalingen. Voor gewichtsverlies, valincidenten, fysieke vrijheidsbeperking en doorligwonden staat in 2026 een meting op basis van BelRAI, voor palliatieve zorg een pilootmeting.
Waar het misloopt
Denken dat er niets meer te doen is omdat je niet meer zelf registreert. De cijfers komen nu uit je BelRAI-inschalingen: hoe volledig en actueel die zijn, bepaalt je resultaat.
Waarom
Vlaamse woonzorgcentra meten al jaren hun zorgkwaliteit met indicatoren: doorligwonden, gewichtsverlies, vallen, fixatie, zorg rond het levenseinde. Die meting verandert: de zelfregistratie maakt plaats voor indicatoren die berekend worden uit BelRAI LTCF. Daarnaast zijn er de bevragingen over kwaliteit van leven en de metingen van handhygiëne. Die laatste twee staan al per woonzorgcentrum op Zorgkwaliteit.be, waar families en doorverwijzers ze kunnen lezen.
Wat misloopt, is het vervolg. Het resultaat komt binnen, wordt op een overleg getoond, en verdwijnt in een map. Er komt geen doel, geen actie, geen verantwoordelijke, en bij de volgende meting weet niemand of er iets veranderd is. Deze gids zet op een rij wat er gemeten wordt, wat er in 2026 verandert, en hoe je van een cijfer naar een verbetering gaat.
Een voorproef
Hoe de meting werkt
1. Wie meet: het VIKZ, met het Departement Zorg
Het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg (VIKZ) ontwikkelt de indicatoren, berekent ze en publiceert de resultaten. Dat gebeurt in opdracht van de Vlaamse overheid, via een beheersovereenkomst. De thema's bepaalt het VIKZ mee met het Departement Zorg, samen met de koepelorganisaties.
Wat je bijhoudt: Wie bij jullie de contactpersoon is voor het VIKZ en voor BelRAI, en waar de feedbackrapporten bewaard worden.
Waar het misloopt: Niemand is aangeduid. De uitnodiging voor een meting of het feedbackrapport komt toe bij iemand die intussen vertrokken is.
2. Wat de regelgeving vandaag vraagt
Het kwaliteitsdecreet van 5 mei 2023 voorziet dat elke voorziening kwaliteitsinstrumenten en -indicatoren hanteert. De Vlaamse Regering bepaalt per sector welke gegevens voorzieningen registreren. Dat artikel is volgens de Codex op 22 september 2026 nog niet in werking. Intussen gelden de erkenningsvoorwaarden, met onder meer de driejaarlijkse zelfevaluatie.
3. Van zelfregistratie naar BelRAI LTCF
Woonzorgcentra registreerden de woonzorgindicatoren jarenlang zelf, sinds 2016 allemaal verplicht. Die zelfregistratie wordt verlaten: volgens Zorgkwaliteit.be gebeuren de metingen vanaf 2025 op basis van de BelRAI LTCF-inschalingen. Voor gewichtsverlies, valincidenten, fysieke vrijheidsbeperking en doorligwonden staat in 2026 een meting op basis van BelRAI, voor palliatieve zorg een pilootmeting.
Wat je bijhoudt: Het laatste individuele feedbackrapport uit de zelfregistratie, als vertrekpunt om later te vergelijken. Het laatste sectorrapport gaat over het meetjaar 2023, met indiendata 31 juli 2023 en 31 januari 2024.
Waar het misloopt: Denken dat er niets meer te doen is omdat je niet meer zelf registreert. De cijfers komen nu uit je BelRAI-inschalingen: hoe volledig en actueel die zijn, bepaalt je resultaat.
En nog 6 punten in de volledige gids.
Gratis
Ontvang de volledige gids
Je krijgt meteen een mail met een link naar de pdf. Die link werkt dertig dagen.
Gratis hulp
Gratis hulp van de overheid en partners
Wat al bestaat, hoef je niet zelf te maken: sjablonen, overzichten en informatie van de overheid, de sector en andere partners.
- Zorgkwaliteit.be: residentiële ouderenzorg Welke indicatoren in woonzorgcentra gemeten worden, en het jaarrapport ouderenzorg 2025.(opent in een nieuw tabblad)
- Zorgkwaliteit.be: zorgvoorzieningen vergelijken De gepubliceerde resultaten van woonzorgcentra naast elkaar, met de toelichting van elke voorziening.(opent in een nieuw tabblad)
- Zorgkwaliteit.be: informatie voor zorgprofessionals De stand van elke indicator voor woonzorgcentra, met de documenten bij de metingen.(opent in een nieuw tabblad)
- BelRAI-kennisportaal Uitleg over BelRAI LTCF, handleidingen en het vormingsportaal.(opent in een nieuw tabblad)
- Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek: BelRAI Uitleg over de BelRAI-instrumenten en een gratis e-learning.(opent in een nieuw tabblad)
Lees ook
- GidsInspectieklaar: zo bekijkt Zorginspectie een woonzorgcentrumHoe een inspectie verloopt, wat Zorginspectie per module nakijkt, welk bewijs je klaar hebt, en wat er na het verslag van je verwacht wordt.
- GidsDe keuringskalender van een woonzorgcentrumWelke installaties je moet laten controleren, hoe vaak, door wie, en wat je in het veiligheidsregister bewaart.
- RekentoolZorgnormcalculator: hoeveel zorgpersoneel heb je nodig?Vul per zorgprofiel het aantal bewoners in en zie meteen de vereiste FTE per functie, en hoeveel maximaal gefinancierd wordt.
Of bekijk de zorgcijfers van je eigen gemeente: ouderen, woonzorgcentra en andere voorzieningen, uit open data.
Zo doet ZorgFlow dat
ZorgFlow berekent geen kwaliteitsindicatoren en bevat geen bewonersgegevens. Het helpt met wat ná het resultaat komt: je legt het resultaat vast als bron en maakt per verbeterpunt een actie met een verantwoordelijke en een deadline.
Wie afrondt, voegt bewijs toe, een leidinggevende keurt goed of af, en wat over tijd gaat kleurt rood. Een van de kerncijfers is het deel van de verbeteracties dat op tijd afgerond werd.
Bronnen
- Zorgkwaliteit.be: residentiële ouderenzorg
- Zorgkwaliteit.be: informatie voor zorgprofessionals
- VIKZ: sectorrapport Vlaams indicatorenproject woonzorgcentra, kwaliteitsindicatoren 2023 (1 oktober 2024)
- VIKZ: jaarrapport 2025 residentiële ouderenzorg (16 januari 2026)
- Codex Vlaanderen: decreet van 5 mei 2023 over de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
- Departement Zorg: BelRAI binnen de ouderenzorg
- Departement Zorg: BelRAI LTCF na de zachte opstart (terugkoppeling webinar 27 juni 2025)
- Zorginspectie: verslagsjabloon woonzorgcentrum, versie 5 november 2024 (modules kwaliteitsbeleid en hulp- en dienstverlening)
Deze gids is een momentopname op 22 september 2026 en geen juridisch advies. De indicatoren op basis van BelRAI waren toen nog in ontwikkeling: definities, meetmomenten en publicatie kunnen nog wijzigen. Kijk de actuele stand na op Zorgkwaliteit.be. Vragen over de indicatoren kan je stellen aan het VIKZ (kwaliteit.oz@vikz.be), vragen over BelRAI aan het Departement Zorg (belrai@vlaanderen.be).